| سه شنبه ٠٣ مرداد ١٣٩٦ |
فهرست اصلی
ثبت نظرات

 

ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
اوقات شرعی
زمان مقدس

زمان مقدس

زمان در اعتقادات دینى از اهمیت ویژه اى برخوردار است و در یک تقسیم، به مقدس و نامقدس تقسیم مى گردد. زمان هاى مقدس نزد مسلمانان از احترام و تکریم برخوردارند و ویژگى آن ها به این است که در هر هفته یا هر ماه یا هر سال تکرار مى شوند. روز جمعه، روز بعثت پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله، ایام ولادت ائمه اطهارعلیهم السلام اعیادى همچون عید قربان و عید فطر و غدیر، ایام ماه رمضان، ایام اعتکاف و ایام برگزارى مراسم حج از جمله این زمان هاست.

تقسیم دیگرى که در ارتباط با زمان، از نظر دین داران و همچنین متون دینى مى توان به آن اشاره کرد، تقسیم زمان به زمان مبارک یا سعد و زمان سوم یا نحس مى باشد. زمان مبارک، همان زمان مقدس است، اما زمان نحس چیزى فراتر از نامقدس است و با نگرش منفى به آن نگریسته مى شود; همچون قضاوتى که عوام مردم درباره عدد۱۳ دارند. زمان نحس زمانى است که در آن زمان به غیر از شر و بدى رخ ندهد و زمان مبارک زمانى است که در آن جز خیر و برکت نباشد. قدر مسلم این است که زمان همچون مکان - فى نفسه - از قداست ذاتى برخوردار نیست، بلکه قداست آن به لحاظ تعلقى است که زمان نخستین (یعنى همان زمانى که تکرار آن را با مراسم و آیین ها در هفته ها و ماه ها و سال هاى بعد گرامى مى دارند) با مقدس اصیل دارد، همان گونه نحس بودن ایام نیز به لحاظ حوادثى است که با آن زمان مربوط مى باشد. در روایتى است در تحف العقول آمده است که حسین بن مسعود گفت: روزى خواستم به حضور ابى اسحق، امام هادى علیه السلام، شرفیاب شوم. در آن روز هم انگشتم به سنگ خورد و هم سواره اى به سرعت از من گذشت و به شانه ام زد و شانه ام صدمه دید و هم این که وقتى مى خواستم وارد شوم، از بس شلوغ بود، لباسم را پاره کردند. با خود گفتم: خدا مرا از شرت حفظ کند، چه روز شومى هستى! چون شرفیاب شدم، حضرت فرمود: «اى حسن ابن چه پندارى است؟ تو که همواره دورد بر ما فرستى، نباید گناهت را گردن کسى که بى گناه است بیندازى». در متون دینى از جمله قرآن و روایات، از هر دو مورد سخن به میان آمده است: در آیه شریفه «انا ارسلنا علیهم ریحا صرصرا فى یوم نحس مستمر» (فصلت:۱۶)، خداوند از حادثه اى در این روز خبر مى دهد که باد به عنوان عذاب، فت شبانه روز بر قوم عاد وزید. نحس ایام هفته که در روایات آمده است، احتمالا همین وجه را دربردارد. علامه طباطبائى رحمه الله از روایاتى نام مى برد که در آن ها بعضى ایام هفته از جمله چهارشنبه هر هفته و چهارشنبه آخر ماه و هفت روز از هر ماه عربى و دو روز از ماه رومى نحس شمرده شده است که البته نامقدس نیز هستند. نحس این ایام در روایات با رحلت رسول خداصلى الله علیه وآله و شهادت سیدالشهداءعلیه السلام و انداختن حضرت ابراهیم علیه السلام در آتش و نزول عذاب بر برخى امت ها تعلیل شده است.

در مقابل، آیات و روایاتى نیز بر احترام، برکت و قداست بعضى ایام دلالت مى کند; از جمله آیه شریفه: «انا انزلناه فى لیلة مبارکة » (دخان: ۲) که بیانگر نزول تاریخى قرآن مجید در شب قدر است. بعضى روایات نیز دلالت بر قداست بعضى ایام هفته دلالت دارد. مرحوم علامه قداست و تبرک این ایام را به حوادثى مى داند که از نظر دین بسیار مهم و عظیم است. مانند ولادت رسول خداصلى الله علیه وآله و بعثت آن حضرت، نرم شدن آهن در دست حضرت داودعلیه السلام (در روز سه شنبه)، سفر رفتن رسول خداصلى الله علیه وآله (در روز جمعه) را از مناسبت هاى این ایام ذکر کرده است. بعضى زمان ها به دلیل ارتباط با حادثه اى که با ساحت قدس ربوبى انتساب دارد، مقدس اند. ولى سؤالى که پاسخ به آن اهمیت دارد این است که تکرار هر ساله، بلکه در مواردى تکرار هفتگى این ایام همراه با برگزارى مراسم و آیین هاى خاص به دلیل چیست؟ دین داران در این ایام با انجام مراسم و آیین هاى گوناگون چه چیزى را مى یابند؟

صرف نظر از ویژگى هاى منحصر به فردى که هر یک از این قطعات زمانى دارد، همگى در یک نکته مشترک اند و آن بازیابى همان قداست نخستین حادثه و تجربه قدسیت آن است. دین داران با برگزارى مراسم و آیین ها، قدسیت آن حادثه مقدس را هر ساله تجربه مى کنند. میرچاالیاده در این باره در کتاب مقدس و نامقدس مى نویسد: «براى انسان مذهبى زمان نیز همچون مکان، نه همانند است و نه مداوم. یک اختلاف اساسى میان این دو کمیت (زمان مقدس و زمان نامقدس) به خاطر مى رسد: هر زمان مقدس بر گرداندنى است; بدین معنا که احتمالا زمان افسانه اى نخستین است که زمان حال شده. هر جشن و مراسم مذهبى، هر زمان آیینى نمایش دوباره واقعیت بخشیدن حادثه اى مقدس را که در گذشته اى افسانه اى، «در آغاز» جایگزین شده ارائه مى دهد. از این رو، زمان مقدس به طور نامحدود، باز یافتنى و به طور نامحدود، تکرار شدنى است. همراه با هر جشن و مراسم دوره اى، شرکت کنندگان همان زمان مقدس را مى یابند; همان زمانى که در جشن و مراسم سال پیش متجلى شده بود. به عبارت دیگر، شرکت کنندگان در جشن و مراسم، همدیگر را در ظهور نخستین زمان مقدس چنان که در ازل ظاهر شده، دیدار مى کنند». میرچاالیاده شبیه همین نکته را ضمن اشاره به هم بستگى بین زمان هاى قدس در کتاب دیگرش، رساله در تاریخ ادیان بازگو مى کند: «زمان ها نه تنها ناهمگن هستند; بعضى دنیوى و بعضى قدسى هستند، بلکه زمان هاى قدسى هم بسته و تکرار آن ها در هر سال نشان مى دهد که با زمان مناسب و شعایر دینى قبل و بعد آن سال هم بستگى دارند».

بنابراین، مى توان گفت: مراسم و آیینى که در شب قدر برگزار مى شود بازیافت همان شب مقدس است که در قرآن در آن نازل شده و به دلیل بازیافتن همان قداست و به میمنت و مبارکى آن، دعا و مناجات برگزار مى شود و تکرار روز بعثت پیامبرصلى الله علیه وآله و ایام ولادت ائمه علیهم السلام تکرار همان حادثه میمونى است که در بعثت پیامبر و تولد امامان علیهم السلام تحقق یافته است. دین داران با بزرگداشت ایام مقدس، با یکدیگر به ملاقات همان حادثه اى مى روند که در نخستین زمان اتفاق افتاده است که البته به طور ناخودآگاه (کارکرد پنهان) نتیجه آن دوام و قوام دین و نهادهاى مربوط به آن خواهد بود. احتمالا سر این که قرآن مجید مؤمنان را به یادآورى ایام الله (فذکر هم بایام الله) (ابراهیم: ۵)، یعنى همان زمان هاى مقدس و مبارک دعوت مى کند این است که مؤمنان با یادآورى و در نتیجه، تکرار حادثه نخستین و بازیافتن قداست آن، نه تنها به قرب خداوند و تجربه سیاحت قدس ربوبى مى رسند، بلکه به طور غیر مستقیم، به دوام و قوام دین نیز کمک کرده اند.

سایت های مرتبط
نظرسنجی
به نظر شما از نظر کیفی مطالب سایت چگونه است؟

عالی
خوب
متوسط
ضعیف

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 1985
 بازدید امروز : 531
 کل بازدید : 1403874
 بازدیدکنندگان آنلاين : 8
 زمان بازدید : 0/1875
تمامی حقوق این سایت برای این سازمان محفوظ می باشد.