| سه شنبه ٠٣ مرداد ١٣٩٦ |
فهرست اصلی
ثبت نظرات

 

ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
اوقات شرعی
صلح و عدالت

صلح در اديان الهي

صلح و ترویج آن حاوي آموزه هاي متنوع هستند به نحوي که برخی محققین مربوطه اعلام داشته اند هیچ دینی بدون توجه به مقوله صلح، دین نیست. چرا که رسالت همه ادیان آن است که بشر به کمال برسد و از جمله مهمترین جلوه هاي کمال، زندگی در صلح و آرامش البته مبتنی بر عدالت است. جایگاه برجسته ادیان در تعریف و ترویج صلح به حدي بوده که طی دوره هاي مختلف تاریخی، حتی ادیان جعلی و ساختگی که توسط افراد یا گروه هاي مختلف معرفی شده اند، حتماً مقوله صلح و پیام هائی در این زمینه را دستمایه خود قرار داده اند تا از رویکرد تثبیت شده و شناخته شده ادیان براي جلب مخاطبین بهره برداري نمایند. اینکه چگونه توجه به صلح در هر دین را می توان تشخیص داد و نقش ادیان در ترویج و تحکیم صلح را می توان بدرستی شناخت از راه هاي مختلفی قابل دستیابی است که بحث تشریح راه هاي تخصصی مربوطه خارج از حیطه بروشور حاضر است ولی اجمالاً به زبان ساده براي استفاده عموم مخاطبین، می توان گفت:

همه ادیان جهانبینی و همچنین انسان شناسی خاصی ارائه می کنند که در مباحث مربوطه خداوند قادر مطلق و بخشنده مهربان است و بشر مخلوق برگزیده او، و بر همین مبنا همه آحاد بشر لازم است ضمن همبستگی با یکدیگر و درك جایگاه مشترك انسانی خود در برابر خداوند، مسیر تکاملی را بر مبناي آموزه هاي دینی طی کنند. در چنین نظامی هیچ انسانی نباید انسان دیگر را از مسیر رشد و کمال دور سازد و صلح و آرامش و توسعه و پیشرفت متعلق به همه انسانهاست و همه ذیحق هستند که براي شکوفائی استعدادهاي ذاتی خود که ودیعه الهی است نهایت تلاش را بنمایند. در یک نگاه دیگر، می توان گفت آموزه هاي ادیان در یک تقسیم بندي کلی شامل اصول اعتقادي، قواعد اخلاقی و احکام عملی مي شود که در هر یک از بخش هاي مزبور توجه به صلح و دوستی بین انسانها و پرهیز از دشمنی و خشونت و بی عدالتی به اشکال مختلف قابل استخراج است و بر این اساس، مؤمن واقعی به هر یک از ادیان توحیدي، در زندگیاش رفتار صلح آمیز و توأم با محبت و نوع دوستی می بایست برجستگی داشته باشد. اگر قرار باشد در این مجال مختصر به نمونه هایی از توجه ادیان به صلح و دوستی اشاره شود می توان موارد زیر را یادآوري نمود:

* محققین حوزه ادیان در خصوص ادیانی مثل هندوئیسم، بودیسم و جینیسم یادآور شده اند که بسیاري از آموزه هاي این ادیان در مورد عدم خشونت و ضرورت صلح است و طبیعتاً پیروان این ادیان موظف به رعایت آموزه هاي مذکور هستند.

* در متون مقدس یهود براي تبیین نگاه فراگیر به انسان بدون خداوند آدم را به : هیچگونه تفاوت و یا برتري چنین گفته شده شکل خود- یعنی او را به شکل معنوي خداوند- آفرید. آنها را مذکر و مؤنث آفرید. خداوند آنها را برکت داد. خداوند به ایشان گفت بارور گردید و زیاد شوید و زمین را پر کرده، تصرفش کنید و بر ماهی دریا، پرندگان آسمان و بر هر جانداري که بر روي زمین (پیدایش فصل 1 آیه 27 و 28 ). میجنبد فرمانروایی کنید به همین منوال در منابع مقدس یهود موارد دیگري را نیز در خصوص ضرورت نوع دوستی و رعایت حقوق دیگران، تأکید بر خیر خواهی براي همه و رعایت حرمت دیگران و عفو و بردباري و همبستگی نوع بشر می توان یافت.

* در منابع دینی زرتشتیان نیز موارد مختلفی از اندیشه صلح و مزدا : دوستی و ترویج آن را میتوان یافت. مثلاً گفته شده اهورایی که فرمانده مطلق است چنین مقرر فرموده که خوشبختی( هات 43 آیه 1 )«. از آن کسی است که دیگران را خوشبخت سازد خشم و نفرت را نسبت به انسانها از »: یا در جاي دیگر گفته شده خود دور کنید و اجازه ندهید که اندیشه هایتان به خشونت و ستم گرایش پیدا کند، به منش نیک و مهر و محبت دلبستگی نشان( هات 48 آیه 7 )  دهید

* در متون دینی مسیحیت نیز موارد مختلفی از تأکیدات به صلح خوشا به حال صلح کنندگان را می توان یادآور شد مثلاً گفته شده محبتی که مسیح تعلیم می دهد محبتی نیست که فقط نسبت به دوستان و محبان ادا می شود، بلکه حتی به دشمنان و نفی کنندگان و نفرت کنندگان نیز نثار می شود. او محبت عملی خود را بر روي صلیب نیز آشکار نمود وقتی که براي کشتگان خود دعا کرد.

* در اسلام به عنوان خاتم ادیان توحیدي، مقوله صلح داراي جایگاه مبنائی و گسترده اي است چنانچه محققین مربوطه یادآور

شده اند که اصولاً نام اسلام از ریشه سلم به معناي صلح و آرامش است و به همین جهت در بسیاري از متون و اظهار نظرها، اسلام از همین رو دین صلح نیز نام گرفته است. سلام و سلم که در اسلام مکرر کاربرد دارد و روزانه بارها مسلمین با این شعار همدیگر و یا دیگران را خطاب قرار می دهند، به عالیترین شکل توجه به صلح و دوستی را ترویج میدهد.

در سیره عملی پیامبر اسلام نیز نمونه هاي متعددي از صلح خواهی و صلح دوستی و پیمان هاي صلح متعدد را می توان برشمرد که هر یک براي بشر معاصر درس هاي بزرگی در بر دارد. یادآوري همین یک مورد بس که پس از فتح مکه، پیامبر اسلام در شرایطی که امکان مجازات و تنبیه بسیاري از دشمنان را داشت، می فرماید:

الیوم یوم الملحمة ( امروز روز شفقت و بخشش است)

در سیره دیگر اولیاي اسلامی نیز به وفور توجه آنها به صلح خواهی مشهود است که قطعاً آشنایان به سیره حضرت علی(ع) و دیگر اولیاي اسلامی نمونه هاي متعدد را شنیده و یا در کتب تاریخی یا روائی مطالعه کرده اند. از باب نمونه بخشی از فرمان حضرت امير(ع) خطاب به مالك اشتر نقل مي شود:

از صلحی که دشمن تو را به آن می خواند و رضاي خدا در آن است روي متاب. زیرا صلح به سربازان تو آسایش می رساند و تو را از اندوه میرهاند و  شهرهایت را امن می کند.

امید آنکه در دنیاي معاصر که به شدت نیازمند صلح و گسترش عدالت هستیم از نقش برجسته ادیان غافل نشویم و همبستگی بشري را در مسیر تکامل به سوی آفریدگار مهربان تقویت نمائیم.

* علاقمندان به مطالعه کلیات مستندات ادیان مختلف در مورد صلح و حقوق بشر رجوع كنند به منتخبی از حقوق بشر در متون مقدس ادیان الهی، از سري انتشارات کمیسیون حقوق بشر اسلامي ايران، 1386

* براي ملاحظه آیات الهی در مورد صلح، رجوع به تفاسیر متعدد قرآنی از جمله تفسیر مرحوم علامه طباطبائی یا تفسیر نمونه اثر آیت الله مکارم شیرازي و دیگر موارد مشابه توصیه می شود.

 

 

قسمتی از بیانات امام خامنه ای/ در دومين نشست انديشه‌هاى راهبردى‌ {1390/02/27}

«عدالت دغدغه‌ى هميشگى و تاريخى بشر بوده. به تبع احساس نياز به عدالت كه در طول تاريخ تا امروز در مردم عموميت داشته، متفكران بشر، فيلسوفان و حكما در اين مقوله وارد شدند و دغدغه‌ى آنها بوده است. ليكن نقش اديان استثنائى است. اولاً ، اديان هدف خودشان را عدالت قرار دادند: «لقد ارسلنا رسلنا بالبيّنات و انزلنا معهم الكتاب و الميزان ليقوم النّاس بالقسط».(1) قطعاً اين آيه حكم ميكند بر اينكه هدف ارسال رسل و انزال كتب و آمدن بيّنات هدف از همه‌ی اینها «ليقوم النّاس بالقسط» هدف نظام‌سازى، هدف تمدنها، هدف حركت بشر در محيط جامعه، شد عدالت. در هيچ مكتب ديگرى اين وجود ندارد؛

خصوصيت ديگر اديان اين است كه انبياء در طول تاريخ در كنار مظلومان قرار گرفته‌اند؛ يعنى براى عدالت عملاً پيكار كردند. ملاحظه كنيد؛ در قرآن كريم تصريح شده كه انبياء با طواغيت مواجه‌اند، با مترَفين مواجه‌اند، با ملأ مواجه‌اند؛ كه همه‌ى اينها جزو طبقات ستمگرند؛ «ما ارسلنا فى قرية من نذير الّا قال مترفوها انّا بما ارسلتم به كافرون».هيچ پيغمبرى نبوده كه در مقابلش مترَفين قرار نگيرند؛ يعنى پيغمبر با مترَفين ميجنگد. بنابراين پيغمبران در معارضه‌ى بين ظالم و مظلوم، هميشه در طرف مظلوم قرار گرفتند؛ يعنى براى عدالت وارد ميدان شدند و جنگيدند؛ حتّى آن وقتى كه مترفين به اينها ميگفتند شما چرا طرفدار طبقات مظلوم هستيد، از اينها جدا شويد، با اينها برخورد ميكردند. آيه‌ى شريفه‌ى «و لا اقول للّذين تزدرى اعينكم لن يؤتيهم اللَّه خيرا»(4) - كه بيانگر پاسخ حضرت نوح به مخالفين خودش است - در همين زمينه است. بنابراين آن كسانى كه از عدالت محروم بودند، اولين گروندگان به پيغمبران هم هستند.

نكته‌ى سوم اينكه همه‌ى اديان متفقند در اينكه پايان اين حركت عظيم تاريخى، يك پايانِ اميد به عدل است. يعنى قاطعاً ميگويند كه يك دورانى خواهد آمد كه دوران عدل خواهد بود، كه آن دورانِ استقرار دين كامل است. در دعاى بعد از زيارت شريف آل‌ياسين آمده است: «يملأ اللَّه به الأرض قسطا و عدلا كما ملئت ظلما و جورا»؛ همه‌ى انبياء، همه‌ى اديان، همه‌ى نبوتها به اين نهايت اشاره كردند، روى آن تأكيد كردند، اصرار كردند و گفتند به سمت آن داريم حركت ميكنيم. پس در مبدأ، در مسير و در منتها، نبوتها تكيه‌شان بر روى عدل است؛ اين بى‌نظير است.»

سایت های مرتبط
نظرسنجی
به نظر شما از نظر کیفی مطالب سایت چگونه است؟

عالی
خوب
متوسط
ضعیف

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 1789
 بازدید امروز : 480
 کل بازدید : 1403823
 بازدیدکنندگان آنلاين : 7
 زمان بازدید : 0/1719
تمامی حقوق این سایت برای این سازمان محفوظ می باشد.